Wageningen verdient een beter verkeersbeleid

Mooi Wageningen heeft de afgelopen twee jaar veel tijd gestoken in de discussie over de bereikbaarheid van Wageningen. Niet omdat we vinden dat er een groot bereikbaarheidsprobleem is – een paar minuten wachten lijkt ons een redelijk offer voor mensen die per sé met de auto de spits in willen. Nee, onze bemoeienis heeft te maken met de roep om nieuwe wegen dwars door het Binnenveld die de bereikbaarheidsdiscussie uitlokt.

Om mee te denken over alternatieven – in plaats van alleen maar weerstand te bieden – heeft Mooi Wageningen zich aangesloten bij de coalitie “Wageningen Goed op Weg” (WGoW). Daarin zitten verder twee bewonersverenigingen, het platform Duurzaam Wageningen, het Wagenings Milieu Overleg en de Fietsersbond. Met deze coalitie maakten we een plan dat de verkeersdrukte in Wageningen aanpakt volgens de zogenaamde “Ladder van Verdaas”. In een notendop: die aanpak begint met maatregelen om verkeersdrukte te voorkomen. Pas als alle mogelijkheden daartoe zijn uitgeput komt eventueel nieuw asfalt in beeld.

De coalitie Wageningen Goed op Weg met op de achtergrond het Dassenbos (foto Jan ten Haaf)

De coalitie Wageningen Goed op Weg met op de achtergrond het Dassenbos (foto Jan ten Haaf)

In een uitgebreid rapport heeft WGoW laten zien dat er talloze kleine en grote maatregelen mogelijk zijn om de verkeersdruk te verminderen. Voorbeelden zijn het spreiden van campusverkeer over meerdere ingangen, spreiding van verkeer in de tijd, het verbeteren van kruisingen, het op allerlei manieren stimuleren van het gebruik van fiets en openbaar vervoer, het ontmoedigen van autogebruik, bijvoorbeeld door lagere reiskostenvergoedingen en door de invoer van betaald parkeren op de campus, en het weren sluipverkeer tussen de A12 en A50. Het mooie van de maatregelen is dat ze los van elkaar kunnen worden uitgevoerd, soms op korte termijn en tegen lage kosten, en dat ze stap-voor-stap bijdragen aan het verminderen van de verkeersdrukte. Er zitten ook veel mogelijkheden voor innovatie bij, wat goed bij onze stad past.

Helaas hebben de raadsleden weinig ruimte gemaakt voor deze ideeën. Dat komt omdat de provincie Gelderland zich met het beleid is gaan bemoeien en haar enige doel – meer ruimte bieden aan het autoverkeer – hardhandig aan de gemeente opdringt. Het VVD-CDA college van Gedeputeerde Staten meent dat het succes van de WUR campus nauw verbonden is met de doorstroming van het autoverkeer. De provincie heeft een eigen plan: het “rondje campus”. Dat is een nieuwe autoweg die langs de Kielekampsteeg, Plassteeg en Dijkgraaf zou lopen, dwars over een monumentale boerderij, dwars door het belangrijkste broedgebied van de beschermde patrijs, dwars door beschermd open landschap, pal langs beschermd stiltegebied, dicht langs een woonwijk met tot nu toe vrij uitzicht, en dwars door het eeuwenoude Dassenbos.

Er is bijna niemand in Wageningen die deze weg wil. Toch is het college van Wageningen (nota bene met GroenLinks en D66 erin!) met het voorstel gekomen hem aan te leggen. De reden is dat de provincie het college volledig klem heeft gezet. Ze heeft de raad nu al twee maal gedreigd met een inpassingsplan, wat zou betekenen dat de provincie het  roer van de gemeente overneemt en zelf een wegenplan maakt als de raad niet meewerkt. Op maandag 3 juli zal de raad beslissen: zwikken voor de druk van de provincie, of vasthouden aan de eigen principes en wensen. En hoewel de petitie tegen de nieuwe weg door meer dan 2500 mensen werd getekend, vaak vergezeld van scherp of emotioneel commentaar, zijn de voortekenen ongewis. Het is niet ondenkbaar dat de collegepartijen het voorstel steunen, zogenaamd om “een betrouwbaar bestuur” te zijn.

Dat snelwegverkeer via Wageningen sluipt is goed te zien aan de vele tientallen zware buitenlandse vrachtwagens die dagelijks over de Diedenweg denderen.

Dat snelwegverkeer via Wageningen sluipt is goed te zien aan de vele tientallen zware buitenlandse vrachtwagens die dagelijks over de Diedenweg denderen.

Intussen is duidelijk geworden dat het sluipverkeer tussen de A50 en de A12 inderdaad substantieel is. De eerste cijfers van onderzoek met kentekenherkenning in opdracht van de gemeente bevestigen wat iedereen wel wist. Moderne navigatiesystemen berekenen feilloos wanneer de sluiproute via Wageningen sneller is dan de 9 km langere route via knooppunt Grijsoord, en sturen het verkeer dan de snelweg af. Dat is duidelijk zichtbaar aan de vele vrachtwagens met buitenlandse nummerborden en labels als “international transport” die over de Nijenoord Allee, Diedenweg en Mansholtlaan denderen. Maar het bleek ook afgelopen maand, toen de sluiproute door wegwerkzaamheden bij Renkum onaantrekkelijk was: de opstoppingen op de Mansholtlaan verdwenen als sneeuw voor de zon. Niettemin hebben gemeente noch provincie enig voornemen om dit sluipverkeer aan te pakken, bijvoorbeeld door een verbod op doorgaand vrachtverkeer, te handhaven door trajectcontrole.

De coalitie WGoW heeft een gigantische hoeveelheid energie gestoken in het vinden van oplossingen die de verkeersdrukte verminderen, ontstellend veel meer dan een overheid redelijkerwijs van burgers mag verwachten. En tóch ligt nog steeds het vermaledijde, ouderwetse plan voor een “rondje campus” op tafel. Als de gemeente dat plan vaststelt, zal ze hoogstwaarschijnlijk Mooi Wageningen bij de rechter treffen. En als de provincie het vervolgens probeert zal dat niet anders zijn. Wageningen verdient een beter verkeersbeleid.

Volg Wageningen Goed op Weg op Twitter: @WagGoedOpWeg
Of op Facebook

Patrick Jansen