Vraagtekens bij plannen voor een Campusrondweg

 
 De provinciale wegenplannen bedreigen het Binnenveld, een belangrijk uitloopgebied voor de Wageningse bevolking.

De provinciale wegenplannen bedreigen het Binnenveld, een belangrijk uitloopgebied voor de Wageningse bevolking.

Mooi Wageningen heeft een dozijn vragen ingeleverd bij de Provincie Gelderland in verband met het plan om een nieuwe weg aan te leggen langs de Noord- en Westzijde van de campus van Wageningen Universiteit, de Campusrondweg. Mooi Wageningen heeft grote twijfels over het nut en de noodzaak van dit plan. De vragen gaan over gevolgen van verschillende varianten voor natuur, landschap, cultuurhistorie, stilte en recreatieve mogelijkheden.

Inpassingsplan

De Provincie Gelderland is vastbesloten om de Campusrondweg aan te leggen om daarmee de doorstroming van het autoverkeer op de Mansholtlaan te vergroten en zo de bereikbaarheid van de Campus per auto te verbeteren. Omdat de gemeenteraad van Wageningen die weg niet ziet zitten, zet ze daarvoor een zwaar middel in: een Provinciaal Inpassingsplan, oftewel een Bestemmingsplan dat niet de gemeente opstelt maar de provincie.

Het voorkeurstrace van de provincie loopt langs Kielekampsteeg en Dijkgraaf: dwars over een monumentale boerderij, over de historische stegen, strak langs beschermd stiltegebied Binnenveld, midden door beschermd open gebied, dwars door een belangrijk leefgebied van de beschermde patrijs langs de woonwijk Noordwest en uiteindelijk dwars door het meer dan 250 jaar oude Dassenbos. Tot nu toe toonde de provincie geen enkele interesse in deze waarden, terwijl sommige ervan nota bene in provinciaal beleid zijn vastgelegd.

Om de weg te kunnen aanleggen moet de provincie eerst een Milieu Effect Rapportage (MER) laten uitvoeren, waarin de milieugevolgen van de verschillende varianten worden gemeten, zodat milieu bij de afweging volwaardig kan worden meegenomen. Welke varianten worden meegenomen en welke vragen worden beantwoord wordt geregeld in een zogenaamde Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD). Daarin moet ook worden ingegaan op nut en noodzaak van de nieuwe weg. Mooi Wageningen heeft een zienswijze ingediend op deze NRD.

Nut en noodzaak

Volgens Mooi Wageningen staat om te beginnen niet vast dat Wageningen werkelijk een bereikbaarheidsprobleem heeft dat EN een grote som gemeenschapsgeld EN het opofferen van natuur, landschap en stilte billijkt. Er is weliswaar enige vertraging op sommige hoofdwegen van Wageningen tijdens de spits, maar die vertragingen doen zich in de spits overal in Nederland voor. In andere Nederlandse universiteitssteden zijn deze opstoppingen vaak vele malen erger. Wij vinden dat de NRD de verkeerssituatie objectief moet inschatten. Ook vragen we de provincie na te gaan hoe het ongemak dat automobilisten zich verhoudt tot de ongemakken die reizigers per fiets of openbaar vervoer ervaren. We vragen dat wordt uitgezocht hoe de beschikbare ruimte optimaal benut kan worden voor het verbeteren van de bereikbaarheid.

Ook vroeg Mooi Wageningen de provincie de inzichten van verkeerswetenschappers mee te wegen, zoals bijvoorbeeld dr. Karel Martens van Radboud Universiteit en professor Willy Miermans van de Universiteit Hasselt (B). Die stellen dat het uitbreiding van het wegennet de groei van het autoverkeer bevordert, en daarmee het verkeersprobleem op de lange termijn alleen maar vergroot. Dat meer asfalt niet tot betere doorstroming leidt, is een bekende wet in de verkeerskunde, bekend als de Braess-paradox.Verkeerswetenschappers beschouwen vertraging van autoverkeer in de spits dan ook als een noodzakelijke rem op verdergaande groei van het autoverkeer.

Mooi Wageningen vraagt de provincie daarom na te gaan of de Campusrondweg echt wel zou helpen. Wij zijn er van overtuigd dat opstoppingen effectiever en goedkoper op een andere wijze kunnen worden verminderd, en wij voelen ons daarin gesteund door verkeerskundige studies die de gemeente liet uitvoeren. Voor de doorstroming van het autoverkeer zijn de inrichting van de rotonde bij de Droevendaalsesteeg en die van het kruispunt bij het Gesprek cruciaal en juist op die plaatsen kan relatief eenvoudig een flinke verbetering gerealiseerd worden. Daarnaast leidt het tegengaan van het sluipverkeer al tot een flinke afname van de verkeersomvang in de spits, en daarmee tot een betere doorstroming van het autoverkeer.

Mooi Wageningen wil ook dat de provincie uitsluit dat nieuwe verkeersruimte die ontstaat meteen wordt ingenomen door nog meer sluipverkeer tussen de A15 en de A12 en tussen de A50 en de A12. Volgens een studie die de gemeente Wageningen liet uitvoeren is dit sluipverkeer voor een aanzienlijk deel verantwoordelijk voor de verkeersdrukte. Dit sluipverkeer zorgt nu al voor overlast, met name in de wijk Sahara langs de Ritzema Bosweg, de wijk Bovenbuurt langs de Diedenweg, en uitloopgebied De Wageningse Eng daartussen, en de kans is groot dat dit sluipverkeer verder toeneemt als gevolg van het voorgenomen plan van de provincie.

 Het krappe zoekgebied van de provincie

Het krappe zoekgebied van de provincie

 Het ruimere zoekgebied dat de gemeenteraad voorstelde

Het ruimere zoekgebied dat de gemeenteraad voorstelde

Alternatieven

De provincie left de focus volledig bij campusroute. Mooi Wageningen vraagt de provincie ook alternatieven door te rekenen die natuur en landschap niet of minder aantasten. Dat kan door het zoekgebied uit te breiden tot en met de Mansholtlaan in het oosten, en tot en met de Nijenoord Allee in het Zuiden. Hiermee worden verbetering van Mansholtlaan en verbetering van de Nijenoord Allee automatisch aan de varianten toegevoegd. Dat dit ruimere zoekgebied is overigens een letterlijke interpretatie van het besluit van de gemeenteraad.

Wat Mooi Wageningen betreft zouden ten minste de volgende maatregelen in een alternatief moeten worden meegenomen: 

  • aanpassing van de rotonde Droevendaalsesteeg tot een kruispunt met verkeerslichten; 
  • het bestrijden van sluipverkeer tussen A12 en A50 via Wageningen;
  • het opheffen van de wegversmalling direct ten Noorden van de huidige rotonde;
  • realisatie van een vrije afslag van de Mansholtlaan naar de Campus vanuit het Noorden;
  • realisatie van een westelijke toegang tot de Campus (zodat verkeer vanuit het westen niet om de campus heen rijdt en de Mansholtlaan belast);
  • mobiliteitsmanagement bij bedrijven in Wageningen, waaronder het actief stimuleren van woon-werk verkeer per fiets en openbaar vervoer (inclusief Park + Ride), het stimuleren van carpoolen, het invoeren van betaald parkeren op de campus, en het versoberen van de vergoedingen voor woon-werkverkeer per auto. 
  • het fors reduceren van de geluidsbelasting van de Nijenoord Allee op de woonwijken Roghorst en Tarthorst door het oprichten van hoge (ca. 4 m) geluidsschermen dicht naast (<1 m) het wegdek van het autoverkeer, waardoor fietspad en groenstrook achter het scherm komen te liggen.

Onderzoek naar effecten

Mooi Wageningen heeft de provincie gevraagd in de NRD te regelen dat de MER de volgende vragen beantwoordt, zodat het onderzoek voldoende informatie oplevert om het milieubelang volwaardig te kunnen meewegen in de besluitvorming:

  1. Wat is de huidige geluidsbelasting van het provinciale Stiltegebied Binnenveld? In hoeverre, waar en waardoor wordt de geluidsnorm zoals vastgelegd in de provinciale Omgevingsverordening overschreden in dit stiltegebied? Wat zijn de gevolgen van de onderzochte varianten op de geluidsbelasting van dit stiltegebied?
  2. Wat is de cultuurhistorische achtergrond van de ontginningspatronen en het netwerk van stegen in het Binnenveld? In hoeverre en waar is deze geschiedenis nog zichtbaar? Wat zijn de gevolgen van de onderzochte varianten op deze cultuurhistorische waarden?
  3. Wat is de cultuurhistorische en natuurhistorische waarde van het Dassenbos en andere bosrelicten in het plangebied? In hoeverre worden deze waarden beïnvloed door de onderzochte varianten?
  4. Hoe groot is de waarde van natuur, cultuurhistorie, stilte en landschap in het plangebied, indien deze zou worden uitgedrukt in geld? Hoe wordt deze waarde beïnvloed in de onderzochte varianten?
  5. Hoe beïnvloeden de onderzochte varianten de karakteristieke openheid van het Beschermd Open Gebied van het Binnenveld zoals aangewezen in de Omgevingsvisie Gelderland, in het bijzonder het gedeelte tussen Bornsesteeg en Dijkgraaf?  
  6. Welke actuele en potentiele waarden heeft het zoekgebied voor Kwartel, Patrijs, Gele kwikstaart en andere weide- en akkervogels? Welke effecten hebben de onderzochte varianten op deze actuele en potentiele waarden? In het bijzonder hoe beïnvloeden de onderzochte varianten de verspreiding, het gedrag en het reproductieve succes van de Patrijs en andere weide- en akkervogels?
  7. Welke actuele en potentiele waarden hebben de kwelsloten en bermen in het zoekgebied? Welke effecten hebben de onderzochte varianten op deze actuele en potentiele waarden? 
  8. Wat is de monumentale waarde van de boerderijen in het zoekgebied? Wat is de invloed van de onderzochte varianten op deze monumentale waarden?
  9. Wat is de actuele en potentiele recreatieve waarde van het onbebouwde deel van het zoekgebied? Hoe worden deze actuele en potentiele waarden beïnvloed? 
  10. In hoeverre leiden de varianten tot een toename van het autoverkeer over de Wageningse berg? Wat is de hieraan gekoppelde extra stikstofdepositie op de Natura2000 gebieden Veluwe, Binnenveld en Rijntakken? Wat is de huidige staat van de bodem, vegetatie en entomofauna van de betreffende gebieden en hoe wordt deze staat direct en indirect beïnvloed door de onderzochte varianten? 
  11. Wat is de huidige aard en mate van verkeershinder voor inwoners van de wijk Sahara langs de N225, inwoners van de wijk Bovenbuurt langs de Diedenweg, en bewoners/gebruikers van de Wageningse Eng? In hoeverre is deze hinder het gevolg van sluipverkeer tussen A12 en A50? Hoe beïnvloeden de verschillende varianten dit sluipverkeer en de verkeershinder? Welke technische en juridische mogelijkheden – zoals trajectcontrole – bestaan er om dit sluipverkeer te weren om aldus wegcapaciteit vrij te maken?
  12. In hoeverre kan de geluidsbelasting op de woonwijken Roghorst en Tarthorst worden gereduceerd door het oprichten van hoge (ca. 4 m) geluidsschermen dicht naast (<1 m) het wegdek van het autoverkeer, waardoor fietspad en groenstrook achter het scherm komen te liggen?
 Op de route N225 - Diedenweg - Mansholtlaan zit veel A12 - A50 sluipverkeer dat knooppunt Grijsoord afsteekt. Dit draagt bij aan de verkeersdrukte op deze wegen.

Op de route N225 - Diedenweg - Mansholtlaan zit veel A12 - A50 sluipverkeer dat knooppunt Grijsoord afsteekt. Dit draagt bij aan de verkeersdrukte op deze wegen.

Duurzame mobiliteit

Visies over het thema automobiliteit lopen uiteen van het doorlopend faciliteren van de groei van het autoverkeer door uitbreiding van wegcapaciteit, met name op plaatsen waar zich knelpunten voordoen, tot het afremmen van automobiliteit en het stimuleren van andere vormen van mobiliteit en andere werkvormen. Met name verkeerswetenschappers stellen dat beleid volgens de eerste visie – het uitbreiden van het wegennet – mobiliteitsproblemen verergert, en dat het inzetten op andere vormen van mobiliteit en werk de enige duurzame oplossing is. 

Aan Wageningen University & Research wordt gewerkt aan concepten voor stedelijke ontwikkeling en bereikbaarheid waarbij de rol van de auto sterk wordt verminderd ten gunste van de milieukwaliteit van de stedelijke omgeving en de hoeveelheid ruimte die voor andere functies beschikbaar is, dit onder de noemer metropolitan solutions. Het is van belang dat de overheid deze inzichten ten minste tot zich neemt en de gesuggereerde oplossingen uitprobeert. 

Dat kan bij uitstek in Wageningen, een kennisstad met een relatief hoogopgeleide, ‘groene’ bevolking die meer dan gemiddeld openstaat voor alternatieven. Wij vragen de provincie met Wageningen te zoeken naar andere, modernere oplossingen voor de uitdagingen van mobiliteit waar onze maatschappij voor staat, en daarmee enthousiast en trots voorop te lopen, in plaats van ouderwetse oplossingen te forceren die slecht bij Wageningen passen, natuur en landschap aantasten, en een bittere strijd met vele verliezers kunnen opleveren.