Studentenonderzoek: ecologische waarde Wagenings groen kan beter

Wageningen is een gemeente met een hoge biodiversiteit. Die biodiversiteit hangt samen met een grote variatie in landschappen. Veel van die soorten zitten in het buitengebied, maar ook het bebouwd gebied is belangrijk. Met die waarden in gedachten heeft Mooi Wageningen aan het Onderwijsloket van Wageningen University & Research gevraagd op welke manieren de biodiversiteit van de stad Wageningen nog verder verbeterd kan worden.

Bij de dieren die leven in het bebouwde gebied van Wageningen gaat het om bekende soorten zoals allerlei tuinvogels, diverse amfibieën en vleermuizen, maar ook bijzondere soorten zoals de boommarter, poelkikker, sleedoornpage en diverse soorten bijen. Veel van deze diersoorten zijn afhankelijk van de inrichting en het beheer van tuinen, bermen, bomen, struiken en parkjes. Daarnaast is een groene stad belangrijk voor de mensen die er wonen, werken en recreëren. Een hele reeks aan onderzoeken heeft laten zien dat investeren in groen ook bijdraagt aan een aantrekkelijkere woon- en werkomgeving, dat het de gezondheid bevordert, overlast van heftige regelval helpt voorkomen en het de stad mooier maakt.

Een groep studenten van WUR is aan de slag gegaan met de vraag hoe de biodiversiteit in Wageningen te verbeteren, als onderdeel van hun opleiding. In acht weken tijd hebben zij ontzettend veel informatie over het bevorderen van biodiversiteit in de stad verzameld en nagedacht welke concrete mogelijkheden passen bij de specifieke situatie in Wageningen.

Meer diversiteit en ecologische verbindingen

Op basis van hun onderzoek concluderen de studenten dat Wageningen al veel stedelijk groen heeft maar dat de ecologische waarde van dat groen nog wel verbeterd kan worden. Zij adviseren om te investeren in het creëren van meer diversiteit in leefgebieden en het realiseren van ecologische verbindingen tussen alle groene gebiedjes in de stad. Hiervoor geven ze een aantal concrete aanbevelingen: 

 Poelkikker (Rana lessonae). Foto: Bas Kers, Creative Commons  BY-NC-SA 2.0

Poelkikker (Rana lessonae). Foto: Bas Kers, Creative Commons BY-NC-SA 2.0

1.       De infrastructuur die de stad dooradert kan ook een ecologisch netwerk vormen. Daarvoor is het van belang om wegbermen en slootkanten ecologisch in te richten. Het rapport adviseert om vooral bij onderhoud en vernieuwing goed te kijken naar mogelijkheden voor een ecologische inrichting omdat er op die momenten heel eenvoudig en zonder veel kosten iets positiefs gedaan kan worden. Specifiek adviseren de studenten om hierbij in te zetten op inheemse planten en op diversiteit.

2.       Creëer een mininatuurgebiedje op het dak van bushaltes. Dat zou bijvoorbeeld een bijenhotel kunnen zijn. Op een aantal plaatsen in Nederland is dit al gedaan. Een dergelijk groen ontwerp zou prima passen bij de City of Life Sciences.

3.       Poelen zijn belangrijk voor de biodiversiteit en een belangrijk leefgebied voor bijvoorbeeld amfibieën. Creëer dergelijke poelen her en der in Wageningen.

4.       Diverse soorten zijn afhankelijk van braakliggende, deels zanderige terreinen. Kleine aanpassingen aan bouwterreinen, die de werkzaamheden niet in de weg hoeven te zitten, kan soorten helpen overleven en tijdelijke natuur helpen ontstaan.

5.       Een heel eenvoudige manier om de biodiversiteit te verhogen is het realiseren van bloemrijke bermen langs wegen en in parken. Het kan nuttig zijn om specifieke stroken in te zaaien met een geschikt bloemenmengsel. Het beheer moet hier wel op afgestemd worden.

6.       Een iets meer uitdagende suggestie is de realisatie van tiny forests. Dit zijn kleine bosjes, met een oppervlakte tussen de 200 en 400 m2. Deze bosjes zijn niet alleen belangrijk voor de biodiversiteit, maar ook voor waterberging, schone lucht en tegen hittestress. Daarnaast bieden ze bewoners een mogelijkheid om natuur in hun directe omgeving te beleven.

7.       Tot slot, een ecologische inrichting van tuinen. Hiervoor hebben de studenten ook een folder gemaakt die laat zien welke planten het meest geschikt zijn voor vlinders en bijen.

Het rapport geeft ook aan dat het belangrijk is om bewoners actief te betrekken bij het versterken van de biodiversiteit. Zij kunnen bijvoorbeeld door de inrichting van hun tuin bijdragen aan de diversiteit of het realiseren van verbindingen. En omdat ze belangrijke gebruikers zijn van het stedelijk groen, is het ook van belang om bij de inrichting en het beheer rekening te houden met hun wensen. Vaak sluiten die prima aan bij meer ecologisch beheer, maar er moet uiteraard wel ruimte blijven voor grasveldjes om op te voetballen of te picknicken.

Green Deal Stedelijke Natuur

Overal in Nederland zijn mensen bezig met het vergroten van de biodiversiteit in de stad. Zijn hebben hun krachten gebundeld in de Green Deal Stedelijke Natuur. Die Greendeal heeft als ambitie om de sociale en economische waarde van groen op de agenda te zetten door duizend hectare stedelijke natuur te ontwikkelen. Doel is om de waarde van groen te vergroten en klimaatbestendige oplossingen in de buitenruimte te bieden. Nieuwe stedelijke natuur kan tijdelijke natuur zijn, maar ook blijvend in een (nieuwbouw) woonwijk, park, industrieterrein, kantoortuin, schooltuin et cetera.

Vereniging Mooi Wageningen zet zich al ruim 15 jaar in voor het belang van de onvervangbare waarden van natuur en landschap in en rond Wageningen en wil dan ook graag een actieve rol spelen bij het realiseren van de Greendeal. Dat willen we als vereniging doen door kennis over stedelijke natuur te vertalen naar praktisch advies over de inrichting en beheer van stedelijke groen in Wageningen, waarmee betrokken partijen zoals de gemeente en Wageningse burgers en bedrijven aan de slag kunnen. 

 

Meer weten? Lees het studentenrapport Enhanding Urban Nature in the City of Wageningen.

De studenten maakten ter inspiratie ook een folder met 50 inheemse soorten planten voor in de tuin die belangrijk zijn voor bijen en vlinders.

  Kaartje uit het studentenrapport

Kaartje uit het studentenrapport