Nieuwjaarswandeling: landschap van kansen en knelpunten

IMG_20190106_110312_1000x560.jpg

Traditioneel trapte Mooi Wageningen het nieuwe jaar af met een nieuwjaarswandeling. Op 6 januari 2019 bezochten we de westelijke rand van Wageningen. Het is een gebied dat in rap tempo verrommelt, maar waar ook kansen liggen voor de ontwikkeling van natuur en landschap.

Onder leiding van Henk Kloen werden de verschillende klompenpaden bewandeld. Het werd een gezellige wandelingen waarbij we regelmatig stilstonden bij de verschillende ontwikkelingen in het gebied, de gevolgen voor natuur en landschap en de resterende cultuurhistorische elementen die er nog te vinden zijn. Leuke waarneming van onder meer ijsvogel, dodaars, steenuil, slechtvalk, zeldzame planten zoals de steenbreekvaren en akkerleeuwenbek en een heerlijke kop erwtensoep maakte het geheel compleet.

IMG_20190106_101612_1000x560 muurvarens.jpg

Belang groene ruimte in nieuwe woonwijken

Net na tienen vertrokken we vanaf de markt richting de Haarweg. Bij de stadsgracht wees Henk ons meteen op de steenbreek- en muurvarens die volop groeien op de muurtjes langs de gracht. Vervolgens zijn we via de Haarweg naar Kortenoord gewandeld. In deze wijk wordt volop gebouwd en al snel ontstond een discussie over het belang van, en vaak gebrek aan, groene ruimte in dergelijke nieuwe woonwijken.

Waarde landschapselementen

Op de plassen langs de Nijlantsingel waren diverse eendjes, een vissende aalscholver en een dodaars aanwezig. Henk stond er uitgebreid stil bij de huidige en toekomstige natuurwaarden van het natuurgebiedje tussen de woonwijk en het nieuwe kanaal. Op dit punt is goed te zien hoe waardevol allerlei landschapselementen kunnen zijn, niet alleen voor flora en fauna, maar ook voor de beleving van het landschap. Helaas zijn veel van die elementen verdwenen door stedelijke ontwikkelingen of door een gebrek aan onderhoud.

IMG_20190106_113833_1000x560.jpg

Via de locatie van het beoogde zonnepark aan de Haarweg liepen we vervolgens richting de Oude Nude. Dit bleek voor Henk een geschikte locatie om wat meer te vertellen over het lezen van het landschap: de horizontale en verticale samenhang in het landschap, historische ontwikkelingen, de zichtbaarheid daarvan en de veranderingen door de seizoenen heen. Die relaties vormen de leidraad van het Landschapsboek waar we momenteel hard aan werken. In de Oude Nude stond de erwtensoep inmiddels klaar.

Westrand Nudepark II niet goed ingericht

Daarna werd de wandeling vervolgd in de westelijke rand van Nudepark II. Dit gebiedje moet de aantastingen als gevolg van het nieuwe bedrijventerrein compenseren. Henk wees ons op de verschillende akkerkruiden die hier weer opduiken als de grond wordt braak gelegd en er geen onkruidbestrijding meer plaatsvindt.

IMG_20190106_125953502_HDR_1000x750.jpg

Helaas is de inrichting voor de fauna minder geschikt, de waterlopen zijn te smal en vallen deels droog in de zomer, de beoogde faunapassages zijn in werkelijkheid lange, smalle en donkere tunnels waar de beesten niet door heen gaan en de takkenbossen die moeten dienen als winterverblijf voor amfibieën liggen deels in het water in plaats van in een droge houtwal. Er zal dus nog het nodige moeten gebeuren om de noodzakelijke compensatie voor de vernietiging van het leefgebied van de poelkikker en grote modderkruiper op een goede manier vorm te geven.

Belang visie en kennis van zaken

De ontwikkelingen aan de westrand van Wageningen laten zien hoe belangrijk het is om vanuit een goede visie en met kennis van zaken vorm te geven aan allerlei ruimtelijke ontwikkelingen.

Helaas heeft de gemeente dit in de afgelopen jaren laten versloffen. Het resultaat is zichtbaar: zonder visie wordt het landschap een resultante van losstaande ontwikkelingen die allemaal de open ruimte en de aanwezige landschapselementen opslokken en waarvan de compensatie vaak bestaat uit een stukje schaamgroen. De samenhang van het landschap gaat daarmee verloren en daarmee ook de waarde voor natuur en voor de wandelende mens.

Mooi Wageningen