Standpunt Mooi Wageningen over plannen voor uiterwaarden bij versterking Grebbedijk

Bovenpolder (foto: Mooi Wageningen)

Bovenpolder (foto: Mooi Wageningen)

Mooi Wageningen heeft samen met KNNV Vogelwerkgroep Wageningen e.o. en Vogelbescherming Nederland de Wageningse raadsleden geïnformeerd over wat we vinden van de ontwikkelingsplannen voor de Wageningse uiterwaarden in het kader van de versterking van de Grebbedijk. Dit omdat berichtgeving in de Gelderlander zorgt voor verwarring en de Grebbedijk-projectleiding de zaken verkeerd voorstelt.

In de brief schetsen de Mooi Wageningen, de KNNV Vogelwerkgroep en de Vogelbescherming eerst de situatie, daarna licht Mooi Wageningen toe wat ze van de huidige ontwikkelingen vindt. Maandag 15 april staat de Grebbedijk weer op de raadsagenda.

Eerst de situatie:

• De uiterwaarden tussen Havenkanaal, Pabstendam en de Rijn (de Benedenwaard, ook wel bekend als ‘de Driehoek’) en de strook uiterwaard tussen de Haven en de steenfabriek Plasserwaard (ook wel aangeduid als ‘Plasserwaard’) zijn onderdeel van het Natura 2000-gebied Rijntakken, dat beschermd is onder de Vogel- en Habitatrichtlijn (VHR).

• Beide gebieden zijn geheel bestemd voor natuurontwikkeling en aangewezen als onderdeel van het Gelders Natuurnetwerk en Natura 2000, onder meer voor de bescherming en uitbreiding van het leefgebied van diverse vogelsoorten die zijn beschermd onder de Vogelrichtlijn.

• De betreffende vogelsoorten zijn afhankelijk van grote vakken extensief beheerd hooiland en van grote rustige stukken rietmoeras.

• In het bestaand beleid is vastgelegd dat de natuur in het gebied niet alleen beschermd maar ook uitgebreid en verbeterd moet worden. De autonome ontwikkeling van dit gebied is dat het optimaal wordt ingericht en beheerd ten behoeve van de betreffende vogelsoorten zodat de perspectieven voor deze vogelsoorten zoveel mogelijk worden verbeterd. Dit is de referentiesituatie waartegen eventuele alternatieve plannen dienen te worden afgezet.

• De realisatie van natuurontwikkeling in het gebied is uitgesteld in verband met het Grebbedijkproject zodat waterveiligheid en natuurontwikkeling in samenhang met elkaar kunnen worden gerealiseerd. De afspraken hierover zijn vastgelegd in de samenwerkingsovereenkomst die ook door de gemeente Wageningen is ondertekend.

Bovenpolder (foto: Mooi Wageningen)

Bovenpolder (foto: Mooi Wageningen)

• De voorstellen voor de realisatie van nieuwe recreatievoorzieningen in het beschermde natuurgebied hebben als gevolg dat het leefgebied voor beschermde vogels en andere soorten afneemt, zowel door verlies en versnippering van het oppervlak hooiland en rietmoeras als door een toename van de verstoring. Dat betekent een significante achteruitgang van de natuurkwaliteit ten opzichte van de referentiesituatie.

• Uitbreiding van het recreatief gebruik betekent dat de beoogde natuurdoelen, zoals die onder meer zijn vastgelegd in het Beheerplan Rijntakken en het Gelders Natuurwerk, niet kunnen worden gerealiseerd.

De positie van Mooi Wageningen is de volgende:

• Mooi Wageningen heeft als uitgangspunt dat het Grebbedijkproject moet leiden tot een significant betere situatie voor de natuur dan in de referentie situatie. Een uitgangspunt dat overeenkomt met de afspraken die zijn vastgelegd in de samenwerkingsovereenkomst die de betrokken overheden, waaronder de gemeente Wageningen, hebben getekend.

• Het uitbreiden van recreatief gebruik en realiseren van een zwemplas en/of haven in de Driehoek en een roeigeul in de Plasserwaard staan haaks op dit uitgangspunt en Mooi Wageningen is hier dan ook geen voorstander van.

• Mooi Wageningen heeft desalniettemin met de watersportverenigingen overlegd over de wederzijdse bezwaren, wensen en mogelijkheden voor natuurbescherming en waterrecreatie in de Wageningse uiterwaarden. Gezamenlijk is geprobeerd een win-winoplossing te bedenken.

• Een oplossing waarin zowel Mooi Wageningen als de watersportverenigingen zich zouden kunnen vinden is dat de aanleg van een nevengeul in de Plasserwaard met seizoensgebonden medegebruik door roeiers wordt gecompenseerd door elders in de directe omgeving – bijvoorbeeld aan de overzijde – zóveel hooiland en rietmoeras te ontwikkelen dat de oppervlakte beschermde natuur en de leefruimte voor de beschermde vogels er per saldo nóg meer op vooruit gaan dan in de referentiesituatie. De Driehoek wordt dan – zoals gepland – optimaal ingericht voor natuur, zonder verstoring door recreatief medegebruik. In de Driehoek is dus geen ruimte voor de aanleg van een haven of een zwemplas.

• Zolang een dergelijke ruime compensatie niet is vastgelegd en gegarandeerd, zal Mooi Wageningen zich verzetten tegen plannen voor nieuwe recreatievoorzieningen in de uiterwaarden.

Mooi Wageningen