Vernattingsambities uiterwaarden lopen vast in bureaucratisch moeras

Door het hoge water in de Nederrijn waren de uiterwaarden deze winter eindelijk weer eens goed volgelopen. Voor de natuur in het gebied is het goed om dit water langer vast te houden. Dat kan ook heel eenvoudig door het sluiten van de uitlaat bij de haven. Maar waterschap Vallei en Veluwe houdt vooralsnog de boot af.

Mooi Wageningen heeft het waterschap een paar weken geleden per brief gevraagd de snelle waterafvoer te voorkomen. Door het langer vast te houden ontstaan de plas-drassituaties die belangrijk zijn voor allerlei soorten planten en dieren, zoals het porseleinhoen. En juist vanwege die soorten is in het Beheerplan Rijntakken vastgelegd dat in de uiterwaarden moet worden gestreefd naar vernatting en de realisatie van plas-dras en overstromingsmoeras.

Juist deze plas-drassituaties zijn belangrijk voor de uiterwaardennatuur

Aanpassen peilbeheer

De provincie Gelderland en Staatsbosbeheer proberen al een aantal jaar deze vernatting ook daadwerkelijk te realiseren. Voor het vasthouden van het water zijn ze echter afhankelijk van het waterschap Vallei en Veluwe. En die weigert tot nog toe het peilbeheer aan te passen. Als gevolg daarvan verdwijnt het rivierwater in no time weer en drogen delen van de uiterwaarden snel uit.

uiterwaarden wageningen hoog water
Hoog water

Vernatten is beheeropgaaf

In vroeger jaren lag het verhogen van het waterpeil lastig omdat een deel van de uiterwaarden nog een agrarische bestemming had. Het waterbeheer werd daarop afgestemd, ten koste van natuur. Inmiddels is het hele gebied tussen Wageningen en Renkum onderdeel van het Gelders Natuurnetwerk en wordt gewerkt aan bijpassend beheer. Vernatten is daar een belangrijk onderdeel van.

uiterwaarden mooi wageningen plas-dras
Plas-dras na hoog water

In reactie op de brief van Mooi Wageningen heeft het waterschap laten weten dat het positief staat tegenover een hoger waterpeil in de uiterwaarden, mits met alle gebruikers van het gebied overeenstemming wordt bereikt. Die gebruikers zijn in de eerste plaats de planten en dieren in het gebied; het betreft immers een beschermd natuurgebied. Hun vertegenwoordiger, Staatsbosbeheer, heeft al meerdere malen uitgesproken dat zij voorstander is van vernatting. De provincie, verantwoordelijk voor het realiseren van de natuurdoelen probeert ook al enige jaren de noodzakelijke vernatting te bewerkstelligen en heeft daarover ook afspraken gemaakt met de pachter. De enige die dus nog dwars ligt is het waterschap.

mooi wageningen uiterwaarden droog
Snel opdrogend gebied

Het waterschap Vallei en Veluwe heeft in reactie op de brief van Mooi Wageningen aangegeven graag met de betrokken partijen om tafel te gaan zitten, maar zegt dat dit in verband met de coronacrisis niet korte termijn mogelijk is. Pas na zo’n gesprek wil het waterschap het peilbeheer aanpassen.

De hele gang van zaken laat zien dat natuurbescherming zelfs in beschermde natuurgebieden geen vanzelfsprekendheid is

Consequentie: verdroging

De onwil om in de tussentijd de stuw bij het havenkanaal te sluiten, betekent ten eerste dat het water in het gebied inmiddels al weer heel snel is gezakt. Ten tweede zijn de plas-dras situaties verdwenen. Ook is de kans op verdroging nu wéér groter. De hele gang van zaken laat zien dat natuurbescherming zelfs in beschermde natuurgebieden geen vanzelfsprekendheid is en goede intenties nog steeds vastlopen in het moeras van de bureaucratie.

Wij hopen nog steeds op een oplossing en goede, doeltreffende afspraken over het toekomstig waterbeheer.