“Wageningen breidt niet uit met bedrijventerreinen en woningen buiten het huidige bebouwde gebied”

Dit was de stelling die Mooi Wageningen inbracht tijdens het debat “Natuur en Landschap” op 18 februari jongstleden in een met ruim 100 aanwezigen, afgeladen Visum Mundi. Alle partijen waren aanwezig (GL-PvdA, D66, Stadspartij, PdvD, CDA, CU, Volt-Connect), behalve de VVD wegens ziekte. Onze stelling kwam voort uit grote zorgen over de schaalsprong waar Wageningen naar toe werkt en waarbij 3500 (!) extra woningen en 34 hectare (!) aan nieuwe werklocaties geambieerd worden.

Een deel van de nieuwe woningen zal binnen de huidige bebouwde kom gebouwd worden, zoals het Vadapark (250 woningen) en de Dreijen (550-750 woningen), maar zijn er ook plannen om weer flinke happen uit het buitengebied te nemen. Men wil 1000 woningen bouwen in de zogenaamde Oksel (tussen de Haarweg en de Gamma), en ook een nog onbekend aantal woningen bij het Nieuwe Kanaal, waar nu weiland ligt. Daarnaast zijn er plannen om de werklocaties van het Business & Science Park Wageningen (BSPW) met 16 Ha te vergroten door uit te breiden naar het noorden en zuiden en komen er 8 en 10 ha werklocaties bij, bij respectievelijk de Born Oost en Nude II. Dit zijn heuse aanslagen op het Binnenveld.

Mooi Wageningen vindt dat de gemeente ruimte verspilt. Er is in de afgelopen jaren gekozen om de enorme uitbreidingswijk Nieuw Kortenoord met een lage huisdichtheid te bebouwen. Hetzelfde geldt voor de uitbreiding van het ruim opgezette industrieterrein, Nude II. Er is dus heel veel ruimte gebruikt om weinig woningen of werklocaties te realiseren, alsof het niet op kan. Mooi Wageningen pleit voor het realiseren van meer woningen door hoogbouw, kleinere huizen en bestrijding van verborgen leegstand (veel huizen hebben leegstaande kamers). De Rooseveltweg en de sterflats zorgen juist voor hoge dichtheden betaalbare woningen, precies waar nu de grootste vraag naar is.

Tijdens het debat was er helaas weinig discussie en waren alle partijen het erover eens dat al deze woningen er moeten komen. Verder werd dit debat getekend door veel wensdenken, bijvoorbeeld dat de nieuwe wijken niet voor extra verkeer zorgen omdat het eigen autobezit erg laag is. Dit is in de randstad al lastig te realiseren, maar het is met het gefragmenteerde openbaar vervoer in Wageningen zeker niet realistisch. Interessant vonden wij ook de suggestie dat de woningdichtheid op de Dreijen omlaag moest als de ecologische doelen niet gehaald worden (GL-PvdA). Dit impliceert natuurlijk wel dat er extra natuur in het buitengebied verloren gaat om daar weer meer huizen te bouwen. Of is het echte doel om gewoon zoveel mogelijk te bouwen? Op de Dreijen worden grote dure huizen gebouwd, geen kleine woningen waar mensen naar kunnen doorschuiven.

Daarna ging de discussie meer over de ecologische invulling van de Oksel en werd Veenendaal Oost, met het natuurgebied “Groene Grens” met orchideeën als perfect voorbeeld genoemd (D66, PvdD). De Groene Grens is inderdaad een schitterend natuurgebied, maar de orchideeën groeien hier dankzij mineraalrijk kwelwater. Dat is niet aanwezig in de Oksel. Dit gebied is dus ook helemaal niet geschikt voor orchideeën. Helaas blijkt hier dus weer het wensdenken en gebrek aan kennis.

Waar de Oksel en het Nieuwe kanaal wel uitstekend geschikt voor zijn, is (half)open boerenland. Dat is het leefgebied van de patrijs en de veldleeuwerik, die landelijk respectievelijk met 90% en 50% zijn afgenomen in de afgelopen 30 jaar en in veel gebieden al grotendeels verdwenen zijn. Mooi Wageningen ziet dan ook veel liever dat deze gebieden gebruikt worden voor kleinschalige ecologische landbouw, bijvoorbeeld in de vorm van een Heerenboerderij. GL-PvdA, D66 en Stadspartij spraken mooie woorden over natuurinclusieve landbouw, maar toen puntje bij paaltje kwam wilden deze partijen niets doen voor dit concrete initiatief. De Christen Unie wilde zich er wel hard voor maken.

Daarnaast is Mooi Wageningen ook van mening dat Wageningen in verhouding to haar oppervlakte, al een heel hoog inwonertal heeft met twee keer zoveel inwoners/km2 als Renkum en drie keer zoveel als Rhenen. Wageningen is daardoor, ook gezien de beperkte ruimte in het buitengebied, helemaal niet de meest logische gemeente om nog enorm te groeien. Dit hebben we in 2024 ook al aangegeven in de zienswijze op de Visie bebouwde kom. Wij hopen dan ook dat de grenzen van de huidige bebouwde kom als rode lijn gelden voor verdere uitbreiding.

Ten slotte, kregen we na afloop nog de oprechte vraag van een kandidaatsraadslid of een Patrijs een plant is. De Christen Unie bepleitte dat elke fractie een ecoloog zou moeten hebben. Dat is misschien wat overdreven maar enige basale natuurkennis mag van de groene woordvoerders toch wel worden verwacht. De KNNV, Vlinderstichting, Mooi Binnenveld en Mooi Wageningen zijn van harte bereid de nieuwe raadsleden te helpen hun natuurkennis bij te spijkeren.