Wie is hoeder van de Gelderse natuur?

Het gaat niet goed met de natuur, en toch zijn er plannen voor beschadiging en versnippering van Natura 2000-gebied voor een zwemplas. Vandaag stond hierover een ingezonden brief van Mooi Wageningen in de Gelderlander. Hierbij het hele verhaal.

In het kielzog van de versterking van de Grebbedijk is voor de uiterwaarden bij Wageningen een opmerkelijk plan bedacht. Waterschap en gemeente willen een deel van het gebied herbestemmen om een recreatieplas aan te leggen waarin gezwommen kan worden.

Het opmerkelijke zit hem erin dat het gebied al jaren een natuurbestemming heeft, en eigendom is van Staatsbosbeheer. Sterker nog, het gebied is onderdeel van Natura 2000-gebied ‘Rijntakken’. Wat nu nog weiland is, is in het verleden aangekocht om ingericht te worden als leefgebied voor bedreigde vogelsoorten. Dat zijn bijvoorbeeld porseleinhoen, kwartelkoning, watersnip, roerdomp, woudaap en grote karekiet, typische vogels van rietmoerassen en hooilanden.

De realisatie van een zwemplas zou deze plannen dwarsbomen en zou daarnaast het omringende natuurgebied verder versnipperen en beschadigen. Want een zwemplas is typisch een plek die veel mensen en verkeer aantrekt inclusief allerlei problemen voor natuur die daarmee samenhangen, zoals verstoring, vervuiling en vertrapping.

Het is algemeen bekend dat het niet goed gaat met de natuur in Nederland. De overheid heeft bij herhaling op internationaal niveau afspraken gemaakt om die situatie te verbeteren. Dat stukken uiterwaard worden ingericht als biotoop voor de bedreigde vogels en worden beschermd tegen verstoring is één van de keiharde opgaven die daaruit voortvloeit. Tal van minder bedreigde soorten profiteren mee van deze natuurbeschermingsmaatregelen. En natuurlijk ook al die mensen die genieten van natuur en landschap.

Natura 2000-gebied Rijntakken Mooi Wageningen
Natura 2000-gebied Rijntakken

De Gemeente Wageningen en Waterschap Vallei en Veluwe hebben ronkende voornemens omtrent biodiversiteit. Maar als het er op aan komt hebben zij – net als vele  andere gemeenten en waterschappen – vaak nét even andere prioriteiten. In plaats van trotse en fier op te komen voor de bedreigde vogels zoeken ze liever een maas in de wet die het gebied beschermt.

De maas waar aan gedacht wordt is dat nieuwe ontwikkelingen in Natura 2000-gebieden bij zeer hoge uitzondering toch mogelijk zijn, namelijk als plannen voldoen aan de zogenaamde ADC-toets. Er moet dan geen Alternatief zijn. Er moet een Dwingende reden van groot openbaar belang zijn. En er moet deugdelijke Compensatie plaatsvinden. In Wageningen redeneert men creatief dat er nergens anders een plek is voor een zwemplas en dat de zwemplas nodig is omdat zwemmen in de Rijn gevaarlijk is. De compensatie-eis is men voor het gemak even vergeten.

Eigenlijk denkt men überhaupt niet aan de vogels waarvoor het gebied bedoeld is.

Maar wie is dan wel de hoeder van de natuur? Je zou verwachten dat Staatsbosbeheer zich hevig verzet tegen watervertier op de plek van hun toekomstige natuurparel, maar dat is niet het geval. Staatsbosbeheer sputtert onhoorbaar en vestigt zijn hoop op een falende toets. Hier wreekt zich dat Staatsbosbeheer geen echte natuurbeschermingsorganisatie is maar een half-verzelfstandigde dienst van de rijksoverheid.

Nee, degene van wie het ferme veto zal moet komen is de provincie Gelderland. Want de provincies zijn sinds een jaar of zes verantwoordelijk van de uitvoering van het natuurbeleid. Zij zijn de hoeder van de natuur. Zij zijn degenen die moeten zeggen: “Luister gemeente, dit gebied heeft een keiharde natuurbestemming en alles, maar dan ook echt alles, wat hier gebeurt moet helpen om deze vogels uit de penarie te krijgen. En jullie zwemplas doet exact het tegenovergestelde. En dat weten jullie donders goed. Die ADC-toets kun je vergeten, want het hele idee is fout”.

Zo’n provincie hebben we nodig.

 

wie is hoeder van de natuur Gelderland
Brief Mooi Wageningen zoals 14 mei 2020 verschenen in de Gelderlander (print)

 

grebbedijk porseleinhoen mooi wageningen roeiers zwemplas uiterwaarden